توضیح نسبیت عام به زبان ساده
نمی دانم چرا چند وقتی است حوصله نوشتن یا حداقل ترجمه را ندارم بنابراین باز هم از هوپا مایه می گذارم !!! این سوال را چند ماه قبل یکی از کاربران هوپا پرسیده بود که باز هم من دست به کیبورد شدم و برای او توضیح دادم .
خب دوست عزیز قشنگ دقت کن . به گفته نیوتن چه چیزی باعث می شود که ماه در مدار زمین و زمین در مدار خورشید قرار بگیرد و به بیرون پرت نشود ؟ جاذبه ... یعنی یک چیزی بین ماه و زمین برقرار است که باعث می شود تا ماه در مدار خودش باقی بماند .... نیوتن این جاذبه را یک نیرو معرفی کرد ... نیروی جاذبه مثل یک طنابی می ماند که بین ماه و زمین قرار دارد ... خب حالا این سوال مطرح می شد که تاثیر این نیرو در چه مدت زمانی خودش را نشان می دهد ... یعنی شما فرض کن که نیروی جاذبه یک لحظه از بین برود در این صورت چند ثانیه یا مثلا دقیقه طول می کشد که زمین از مدارش خارج شود ؟ نیوتن و دانشمندان تا قبل از اینیشتین می گفتند که در لحظه ....یعنی با دانش نیوتنی اگر جاذبه محو شود در همان لحظه زمین از مدار خارج می شد . ... اما محاسبات اینیشتین نشان داد که چیزی سریعتر ازنور نیست .. و حتی جاذبه نیز نمی تواند سریعتر از نور حرکت کند پس گفت که در بهترین حالت و اگر سرعت انرا برابر با نور بدانیم در مدت 8 دقیقه رمین از مدار خود خارج می شود نه در یک لحظه .. این مطلب را بخون و اگر هر سوالی داشتی بپرس و قشنگ یاد بگیر تا بریم سراغ نسبیت !!
و اما نظریه نسبیت عام چی می گه ؟ می گه که اقای نیوتون ! گرانش را دقیقا نمی توان به شکل یک نیرو مطرح کرد . بلکه توصیف دقیق تر و کامل تر ، این است که گرانش را نوعی تغییر شکل فضا و زمان بدانیم که این تغییر فضا و زمان باعث به وجود امدن نیروی جاذبه نمی شود .... خب یعنی چی ؟ نیوتون گفت که جاذبه مثل طنابی بین خورشید و زمین عمل می کند اما اینیشتین گفت که که اقا محترم جرم خورشید باعث ایجاد یک فرورفتگی در ساختار فضا می شود ( فعلا زمان را حذف می کنیم ) این فرو رفتگی یا گودی باعث می شود که دیگر اجرام به سمت ان گودال کشیده شوند و چون دارای سرعت چرخشی حول خورشید هستند ( یعنی به دور خورشید می چرخند ) هیچگاه به خورشید بر خورد نمی کنند ... یک مثال کاربردی و قابل فهم اما اشتباه ( فقط برای اینکه درک هندسی از نسبیت داشته باشی ) حوض یا سینک ظرفشویی را پر از اب کن ( بهتر است که محل خروج اب از سینک در وسط سینک ظرفشویی باشد ) حالا درپوش خروجی اب را بردار ... چه اتفاقی می افتد ؟ اب در یک حالت دورانی شروع به خروج می کند و یک گودال کوچک که در حال دوران است در بالای خروجی درست می شود . اگر یک توپ پینگ پونگ را در نقطه ای بر روی اب قرار بدهی می بینی که توپ شروع به دوران حول گودال اب می کند و رفته رفته به گودال اب یا فرو رفتگی بالای سر خروجی اب نزدیک می شود .اگر سرعت دورانی ( البته سرعت دورانی اشتباه است و نام این سرعت سرع مماسی است اما چون هنوز سن تو کم است و نخوانده ای لازم نیست اینو یاد بگیری فقط بدان که سرعت دورانی که من می گم همون سرعت چرخش توپ حول گودال اب است ....همین خط های قرمز عکس پایین
)اگر سرعت توپ به یک حد معینی برسد . توپ دیگر به سمت گودال اب حرکت نخواهد کرد و فقط به دور گودال اب ایجاد شده خواهد چرخید .... خب حالا نسبیت را بخش به بخش با این ازمایش تطابق میدهیم .... گودال اب ایجاد شده همون فرورفتگی در فضا ( فعلا زمان را بی خیال ) به وسیله خورشید است . توپ پینگ پونگ هم زمین ..... همانطور که توپ پینگ پونگ می خواهد به سمت گودال اب حرکت کند ..... زمین نیز می خواهد به سمت خورشید ( البته در حقیقت به سمت گودال خورشید ) حرکت کند و به ان جذب شود ...این جذب شدن زمین به خورشید همان جاذبه نسبیتی است .... و چون سرعت چرخش زمین به دور خورشید کاملا متناسب است پس در جایگاه خود ثایت مانده و به نیروی جاذبه غلبه کرده است
بوزون هیگز چیست ؟
چند ماه قبل در هوپا کاربری در مورد بوزون هیگر سوال پرسیده بود که من جواب انرا به شکل زیر دادم . دیدم مطلب جدید ندارم بگذارم روی وبلاگ گفتم همونو کپی کنم اینجا :
خب و اما ........... ببین از قرن ها قبل دانشمندان می دانستند که در یک ماده چیزی در مقابل شتاب واکنش نشان می دهد و می خواد تا با شتاب مقابله کند و به این می گفتند جرم ....اما جرم از کجا اومده بود الله اعلم .....فقط می دونستند که جرم وجود داره اما از کجا معلوم نیست ..... تا اینکه یک بنده خدایی به نام هیگز اومد و گفت که اقا جان جرم در ماهیت ماده وجود ندارد بلکه جرم ناشی از بر هم کنش ماده و ذرات بنیادی با ذراتی به نام بوزن هیگز می باشد ( خدایا چی می شه من هم یک نظریه بدهم بعد اسم خودمو بگذارم روی ان )که کل عالم را پر کرده است و هر چقدر این واکنش و درگیری میان ذرات بنیادی و بوزن هیگز بیشتر باشه جرم هم بیشتر است ....... حالا باز هم ساده تر .......ببین شما فرض کن یک استخر پر از اب و یک استخر پر از عسل داری ( ای جونم !) حالا تو توی کدوم استخر می تونی راحت تر حرکت کنی ؟ بگو ....بگووووو .....افرین توی استخر پر از اب اما اگه توی استخر پر از عسل بخواهی شنا کنی احساس می کنی که وزنت زیاد شده ..... حالا از این هم ساده تر .....ببین فرض کن من و شما به عنوان یک ماده و یا مثلا ذره بنیادی می خواهیم در یک جشن از میان یک جمعیت 1000 نفری به عنوان بوزن هیگز عبور کنیم و به طرف دیگر سالن برسیم ...حالا شما فرض کن من به عنوان یک سلبریتی ( فوق ستاره دنیای مد و یا هنر و یا فوتبال و یا حتی علم ) از میان این جمیعت می خواهم عبور کنم ( من به عنوان ماده می خواهم از درون بوزن هیگز عبور کنم ) مطمعنا همه جمع خواهد شد تا از من امضا و عکس بگیرند و عبور من از میان جمعیت به سختی میسر خواهد شد انگار که جرم زیاد شده و در مقابل شتاب مقاوت نشان خواهد داد ....اما اگر شما به عنوان یک فرد معتاد ، بدبخت ، بیچاره و شیره ای بخواهی از میان جمعیت که همون بوزن هیگز ها هستند عبور کنی هیچ کس تو را به تخمش هم حساب نمی کنه !! و تو به راحتی می تونی از میان جمعیت عبور کنی انگار که جرم تو کم است ( نکته : عادت کنیم به جای جرم بگیم مقاومت در برابر شتاب ) تمام
رشته فیزیک ، بایدها و نبایدها ؟
علم فیزیک (Physics) ، بنیادی ترین علم، و جایگاه آن، بعد از ریاضی (Math) و هستی شناسی (Ontology) است.
بر خلاف جریانات تفکّر عمومی، فیزیک تنها و تنها به یافتن چرایی وقوع پدیده ها نمی پردازد.
فیزیک با روش های هوشمندانه، و توسط آزمایش های کنترل شده، در پی یافتن چرایی و قوع این پدیده ها است.
حال شاید بپرسید دلیل این همه مقدّمه چینی چه بود؟
چرا شب ها آسمان سیاه است ؟
شاید این پرسش بسیار بدیهی و آسان باشد و به نظر شما پاسخ آن عدم وجود خورشید باشد ! اما وقتی بدانیم که آسمان اصولا در شب نیز باید مثل روز روشن باشد می توانید این ویدیو را تماشا و جواب خود را دریافت کنید !. در ضمن در مورد تابش زمینه کیهانی و همچنین اثر داپلر نیز اطلاعاتی هر چند مختصر در این ویدیو قرار دارد.